Trọng tài thương mại là gì? Đôi điều về trọng tài thương mại

Thứ sáu, 28/02/2020
Trọng tài có thể hiểu là một cá nhân hay hình thức đứng giữa để giải quyết những tranh chấp hoặc để tránh có tranh chấp xảy ra. Và trong bối cảnh nền kinh tế thế giới có sức cạnh tranh gay gắt, khốc liệt như hiện nay đã có không ít những tranh chấp để lại hậu quả cho những bên liên quan. Vì vậy để giúp các bên giải quyết vấn đề với lợi ích thỏa đáng nhất bằng nhiều hình thức trọng tài thương mại xuất hiện và dần phát triển mạnh mẽ sau khi chứng minh được những lợi ích mang lại trên thương trường thương mại. Vậy thực chất trọng tài thương mại là gì? Hãy để thắc mắc của bạn được giải quyết qua nội dung bài viết dưới đây của timvieclam365.net nhé!

1. Đôi điều cần biết về trọng tài thương mại 

1.1. Trọng tài thương mại là gì? 

trọng tài thương mại là gì
 Trọng tài thương mại được dùng để chỉ một phương thức giải quyết tranh chấp thương mại

Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh thương mại, việc phát sinh những tranh chấp để giành lợi ích cho doanh nghiệp mình từ đối thủ hay các bên liên quan khác là điều không thể tránh khỏi nhất lại trong bối cảnh nền kinh tế đang hoạt động nhộn nhịp như hiện nay. Có thể thấy việc tranh chấp là một điều tất yếu kích thích nền kinh tế ngày một phát triển đi lên. Không có tranh chấp đồng nghĩa rằng nền kinh tê rất bình yên nhưng xét về lâu dài có thể nó vẫn chỉ bằng bằng như vậy khi không có động lực hay chất xúc tác thúc đẩy. Và những tình huống tranh chấp xảy ra trên thương trường có nồng độ kích thích rất tốt sự phát triển của nền kinh tế thế giới. 

Tuy nhiên thương trường là chiến trường, có thắng – có thua, có lợi ích – có hậu quả vì thế để tránh những hậu quả để lại tác hại xấu cho toàn nền kinh tế thì những tranh chấp thương mại cần phải được giải quyết. Hiện những tranh chấp này có nhiều biện pháp áp dụng giải quyết nhưng trọng tài thương mại vẫn là một trong những cách hiệu quả được nhiều bên lựa chọn. Thuật ngữ trọng tài thương mại được dùng để chỉ một phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận được tiến hành theo quy định Luật Trọng tài thương mại được Quốc hội ban hành. 

thẩm quyền của trọng tài thương mại là gì
Thẩm quyền giải quyết của trọng tài liên quan tới tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại giữa các bên liên quan

Thẩm quyền giải quyết của trọng tài liên quan tới tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại giữa các bên liên quan; tranh chấp phát sinh giữa nhiều bên trong đó có ít nhất một bên hoạt động trong lĩnh vực thương mại; các tranh chấp khác thuộc thẩm quyền giải quyết của Trọng tài thương mại được pháp luật quy định. 

Trả lời một số thắc mắc liên quan tới trọng tài thương mại thường gặp như: 

- Quyết định của trọng tài thương mại là gì? Là những quyết định được đưa ra trong quá trình quá trình giải quyết tranh chấp bởi Hội đồng trọng tài

- Phán quyết trọng tài thương mại là gì? Phán quyết trọng tài thương mại mang tính ràng buộc giữa các bên liên quan về mặt pháp lý, có hiệu lực pháp luật. Theo đó phán quyết trọng tài thương mại là quyết định giải quyết toàn bộ nội dung vụ tranh chấp và chấm dứt mọi hành động tranh chấp cũng như tố tụng trọng tài mà tất cả các bên liên quan phải làm theo. 

- Địa điểm giải quyết tranh chấp là gì? Đối tượng giải quyết tranh chấp là Hội đồng trọng tài thương mại và địa điểm giải quyết tranh chấp là nơi các bên liên quan thỏa thuận lựa chọn hoặc do Hội đồng trọng tài lựa chọn nếu các bên không đồng nhất được ý kiến để tiến hành giải quyết tranh chấp. 

1.2. Các hình thức tồn tại của trọng tài thương mại 

các hình thức của trọng tài thương mại là gì
Các hình thức tồn tại của trọng tài thương mại 

Trọng tài thương mại hiện có 02 hình thức tồn tại dưới đây: 

- Trọng tài vụ việc chỉ tồn tại trọng một thời điểm nhất định rồi sẽ chấm dứt sự tồn tại sau khi vụ việc tranh chấp đã được giải quyết. Đây là hình thức trọng tài thương mại được thành lập bởit các bên tranh chấp với các đặc trưng cơ bản dễ thấy như: 

+ Được thành lập bất chợt không báo trước khi có tranh chấp phát sinh và tự tan rã khi tranh chấp được giải quyết 

+ Trọng tài vụ việc không có cơ cấu tổ chức cụ thể, không có trụ sở hoạt động, danh sách trọng tài viên hay bộ máy điều hành. Trọng tài vụ việc có thể chỉ có 1 hoặc nhiều trọng tài viên được lựa chọn theo thỏa thuận giữa các bên liên quan 

+ Cách giải quyết vụ việc của trọng tài vụ việc không theo một quy tắc tố tụng cụ thể mà có thể lựa chọn một trong những quy tắc tố tụng bất kỳ của trung tâm trọng tài hay được thỏa thuận xây dựng nên 

Sử dụng hình thức trọng tài vụ việc để giải quyết tranh chấp có ưu điểm là nhanh gọn không phải thực hiện thủ tục rườm rà nhưng lại nhiều nhược điểm là các bên phải tự xây dựng quy trình giải quyết với trọng tài mà không được hỗ trợ từ tổ chức khác do đó nêu không có kinh nghiệm tố tụng trước đó thì việc giải quyết sẽ không thành công. Vậy nên hình thức trọng tài vụ việc thực tế chưa phổ biến 

- Trọng tài thường trực là hình thức trọng tài được tổ chức có bộ máy điều hành, ban thư ký và danh sách các trọng tài viên làm việc trong một trụ sở thường xuyên. Hình thức trọng tài thường trực là một trung tâm trọng tài hoạt động có quy tắc và điều lệ giải quyết riêng được lập căn cứ theo Luật Trọng tài thương mại. 

1.3. Ưu điểm của trọng tài thương mại 

ưu điểm của trọng tài thương mại là gì
Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp thương mại hiệu quả được ưu tiên lựa chọn nhất hiện nay

Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp thương mại hiệu quả được ưu tiên lựa chọn nhất hiện nay bởi một số ưu điểm mà nó điểm lại cho các bên có tranh chấp trong hoạt động kinh doanh, thương mại như: 

- Thủ tục giải quyết tranh chấp trong hoạt động thương mại theo phương thức trọng tài đơn giản hơn, thuận tiện hơn khi các bên được quyền thỏa thuận để lựa chọn thời gian, địa điểm giải quyết tranh chấp, tiết kiệm được cả chi phí và thời gian

- Các bên được lựa chọn trọng tài viên có chuyên môn, kinh nghiệm thực tế để giải quyết tranh chấp theo danh sách trọng tài viên trong các trung tâm trọng tài. Từ đó giúp đảm bảo được chất lượng giải quyết tranh chấp 

- Lựa chọn phương thức trọng tài thương mại để giải quyết tranh chấp giúp các bên liên quan bảo toàn được uy tín, vị thế của mình trên thương trường khi thông tin trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp được các trọng tài viên bảo mật tuyệt đối 

- Thẩm quyền của trọng tài thương mại không phụ thuộc vào quyền lực nhà nước mà dựa trên sự tự nguyện thỏa thuận giữa các bên tham gia. Hội đồng trọng tài khi giải quyết tranh chấp thương mại có thể sử dụng luật nước ngoài, tiếng nước ngoài,… từ đó có thể giải quyết được các tranh chấp có yếu tố nước ngoài 

- Những phán quyết của hội đồng trọng tài mang tính bắt buộc có giá trị bắt buộc các bên tham gia phải thi hành, tranh chấp từ đó được giải quyết 

Xem thêm : Top 3 việc làm thêm buổi tối được nhiều người quan tâm nhất hiện nay

2. Thỏa thuận trọng tài thương mại là gì? 

thỏa thuận trọng tài thương mại là gì
Thỏa thuận trọng tài thương mại

Thỏa thuận trọng tài thương mại thỏa thuận được các bên đưa ra về việc giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài. Thỏa thuận là đã đi tới quyết định được sự đồng ý của cả hai bên sau một hồi bàn bạc, thảo luận nhiều ý kiến. Thỏa thuận trọng tài là các bên đồng ý đưa ra tất cả hoặc một số tranh chấp có thể phát sinh trong quá trình hoạt động thương mại có khả năng giải quyết theo phương thức trọng tài. Qua đây khẳng định thẩm quyền xét xử của trọng tài thương mại khi có tranh chấp trong hoạt động thương mại. 

Đặc điểm của thỏa thuận trọng tài thương mại được thể hiện ở một số điểm cụ thể sau: 

- Thỏa thuận trọng tài trước hết thể hiện sự đồng thuận giữa các bên liên quan trong việc thống nhất phương thức giải quyết tranh chấp bằng con đường trọng tài   

- Thỏa thuận trọng tài được thể hiện bằng văn bản nhằm đảm bảo tính xác thực và có căn cứ pháp lý trong trường hợp các bên liên quan không chấp hành những phán quyết được Hội đồng trọng tài đưa ra. Tuy nhiên các hình thức thể hiện khác như lời nói, hành vi đều có giá trị thể hiện thỏa thuận này nhưng lại rủi ro nên rất ít khi được lựa chọn làm chứng cứ giải quyết

thỏa thuận trọng tài thương mại
Thỏa thuận trọng tài trước hết thể hiện sự đồng thuận giữa các bên liên quan 

- Thỏa thuận trọng tài thương mại có hai cách là thỏa thuận được lập trước khi tranh chấp phát sinh và thỏa thuận được lập sau khi tranh chấp phát sinh. Trong đó có thể hiểu thỏa thuận được lập trước khi tranh chấp phát sinh có thể là những điều khoản trong hợp đồng giúp giảm thiểu được tranh chấp về sau. Thỏa thuận được lập sau khi tranh chấp phát sinh là thỏa thuận đưa tranh chấp ra trọng tài có mức độ phức tạp hơn, ít phổ biến hơn 

- Nội dung thỏa thuận trọng tài thương mại phải đảm bảo tính rõ ràng, chính xác nhằm dễ dàng xác định được thẩm quyền xét xử của hội đồng trọng tài cụ thể 

- Thỏa thuận trọng tài được thể hiện dưới hình thức một trong những điều khoản trong hợp đồng hoặc được lập dưới hình thức văn bản riêng

Xem thêm : Học kế toán ra làm gì? Những kỹ năng cho bạn tìm việc làm kế toán

3. Trung tâm trọng tài thương mại là gì? 

trung tâm trọng tài thương mại là gì
Trung tâm trọng tài thương mại là một hội đồng trọng tài được tổ chức làm việc thường xuyên tại một trụ sở có ban điều hành

Trung tâm trọng tài thương mại là một hội đồng trọng tài được tổ chức làm việc thường xuyên tại một trụ sở có ban điều hành, ban thư ký và các trọng tài viên thực hiện hoạt động giải quyết tranh chấp căn cứ theo Luật Trọng tài thương mại được Quốc hội ban hành từ 2010. Các trọng tài viên trong trung tâm được hỗ trợ các mặt hành chính, văn phòng làm việc và các chế độ khác để thực hiện hoạt động giải quyết tranh chấp thương mại. 

Trung tâm trọng tài thương mại thể hiện những đặc điểm sau: 

- Cơ cấu tổ chức của trung tâm trọng tài thương mại bao gồm các bộ phận: Ban điều hành, ban thư ký và các trọng tài viên có kiến thức, kỹ năng để thực hiện giải quyết các tranh chấp. Với cơ cấu chỉ có 3 bộ phận có thể thấy tổ chức và quản lý của một trung tâm trọng tài rất đơn giản. Trong đó: 

+ Ban điều hành bao gồm các chức danh: Chủ tịch, các Phó chủ tịch 

+ Ban thư ký có thể có là tổng thư ký trung tâm và thành viên thư ký 

+ Trọng tài viên có nhiệm vụ tham gia giải quyết tranh chấp theo lựa chọn hoặc chỉ định

- Trung tâm trọng tài có thể tự đưa ra quyết định về lĩnh vực hoạt động và có quy tắc tố tụng riêng. 

- Trong quá trình hoạt động, nếu trung tâm trọng tài đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì sẽ được thực hiện hoạt động mở rộng hay thu hẹp phạm vi hoạt động

Hiện Việt Nam có 14 trung tâm trọng tài thương mại chủ yếu ở hai thành phố lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh – nơi có nền kinh tế phát triển nhất cả nước, tình hình kinh tế có tỷ lệ cạnh tranh cao. Một số trung tâm trọng tài có thể kể đến như: Trung tâm trọng tài quốc tế Thái Bình Dương (PIAC), Trung tâm trọng tài thương mại Tài chính Ngân hàng Việt Nam (VIFIBAR), Trung tâm trọng tài thương mại Tài chính (FCCA), Trung tâm trọng tài Thương mại Đông Dương (ITAC),…

Với nội dung bài viết trên đây, hy vọng đã giúp độc giả giải quyết được thắc mắc trọng tài thương mại là gì. Nếu bạn thấy toàn bộ thông tin timvieclam365.net cung cấp đều hữu ích thì đừng quên thường xuyên truy cập trang web để cập nhật thông tin mới mỗi ngày nhé! 

Tác giả :Lê Như Ngọc