Phòng ngừa chuẩn là gì theo quy định mới nhất của Bộ y tế 2019!

Thứ năm, 26/09/2019
Dường như bệnh truyền nhiễm luôn là nỗi lo sợ của chúng ta, chúng ta không thể nhìn thấy nó, không cảm nhận được nó cho đến khi nó xâm nhập vào cơ thể quý báu của chúng ta. Đó chính là bất cứ ai cũng cần phải biết đến cách phòng ngừa chuẩn theo đúng khuyến cáo của Sở y tế. Vậy phòng ngừa chuẩn là gì? Để thực hiện được điều này có khó không?

1. Tìm hiểu khái niệm phòng ngừa chuẩn

Vào năm 1970 thì Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật tại Mỹ đã đưa ra một số biện pháp để có thể phòng ngừa được tối đa những tác nhân lây bệnh. Và đến năm 1985 khi dịch bệnh HIV/AIDS bùng phát cũng là thời điểm mà việc phòng ngừa được nâng cao hơn vào giờ hết, thời điểm bấy giờ gọi là Phòng ngừa phổ cập. Cho đến năm 1995 thì phòng ngừa phổ cập đã được chuyển thành phòng ngừa chuẩn và được khuyến cáo cũng như tuyên truyền rộng rãi để người dân hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của những biện pháp này.

Dựa theo nội dung đã được quy định tại Khoản 4 Điều 2 của Thông tư 16/2018/TT-BYT do Bộ trưởng Bộ y tế ban hành và ngày 01/10/2018 đã bắt đầu có hiệu lực về vấn đề liên quan đến kiểm soát nhiễm khuẩn trong các cơ sở khám – chữa bệnh, thì cũng đã cung cấp rõ ràng định nghĩa phòng ngừa chuẩn là gì?

Phòng ngừa chuẩn là gì?

Đó là tổng hợp những biện pháp để áp dụng phòng ngừa cơ bản, và đối tượng cần áp dụng ở đây là cho mọi bệnh nhân không hề phân biệt hay phụ thuộc vào những chuẩn đoán hay tình trạng nhiễm trùng cũng như thời điểm khám, điều trị, chăm sóc của người bệnh đó. Bởi theo như nguyên tắc chất tiết, chất bài tiết (trừ mồ hôi) và coi máu của họ đều có nguy cơ truyền bệnh.

Hay nói một cách đơn giản thì phòng ngừa chuẩn là biện pháp mà bất cứ bệnh nhân nào cũng cần phải thực hiện để có thể phòng ngừa được hết những rủi ro cũng như nguy cơ truyền bệnh.

Vì thực tế hiện nay bắt đầu xuất hiện nhiều loại bệnh truyền nhiễm, mà việc nhiễm khuẩn bệnh viện hay còn gọi là nhiễm khuẩn liên quan tới chăm sóc y tế thì đa phần xảy ra trong quá trình bệnh nhân được điều trị và chăm sóc tại các cơ sở khám chữa bệnh ( bệnh viện, phòng khám tư nhân, phòng khám các cấp,…).

Chính vì vậy mà việc tuân thủ nghiêm túc những biện pháp phòng ngừa chuẩn cũng đã phần nào làm giảm được phần nào những bệnh nhiễm trùng liên quan đến việc chăm sóc ý tế. Đồng thời cũng đã hạn chế được tối đa những lây truyền cho công nhân viên y tế, bệnh nhân khác, người nhà bệnh nhân,… môi trường.

2. Cách phòng ngừa chuẩn theo đúng quy định của Bộ y tế

Bám sát vào nội dung mà Bộ y tế đã ban hành và khuyến cáo thì nội dung phòng ngừa chuẩn sẽ bao gồm tất cả những nội dung sau: Vệ sinh tay, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân; vệ sinh hô hấp và vệ sinh khi ho; sắp xếp người bệnh thích; tiêm an toàn và phòng ngừa tổn thương do vật sắc nhọn; vệ sinh môi trường; xử lý dụng cụ; xử lý đồ vải; xử lý chất thải.

2.1. Vệ sinh tay

Vệ sinh tay là nội dung cơ bản nhất nhất đối với phòng ngừa chuẩn, và nó cũng tương đối là hiệu quả trong quá trình kiểm soát được những tác nhân gây bệnh của các cơ sở khám chữa bệnh. Thực tế thì về vấn đề vệ sinh tay cũng vô cùng đơn giản và nhưng nhiều người lại bỏ qua vì cho rằng nó không ảnh hưởng gì cá. Đó đều là những suy nghĩ hoàn toàn sai lầm. Các bạn cần phải làm sạch tay bằng nước cùng với xà phòng, sau đó sẽ sát khuẩn tay với dung dịch có chứa cồn.

Vế sinh tay - Phòng ngừa chuẩn là gì?

Do vậy mà các cơ sở khám chữa bệnh cũng cần phải đảm bảo cung cấp nước sạch, xà phòng và dung dịch sát khuẩn tay có chứa cồn để người bệnh và nhân viên y tế có thể sử dụng.

2.2. Sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân

Dựa theo đúng những gì Bộ y tế đã khuyến cáo thì các phương tiện phòng hộ cá nhân bao gồm: găng tay, khẩu trang, áo choàng, tạp dề, mũ, mắt kính mặt nạ và ủng hoặc bao giày.

Vai trò của những phương tiện phòng hộ cá nhân kể trên sẽ giúp cho người nhà bệnh nhân, người bệnh, nhân viên y tế đều có thể ngăn chặn được nguy cơ bị lây nhiễm bệnh, đồng thời cũng sẽ hạn chế được phần nào việc phát tán mầm bệnh ra bên ngoài môi trường. Tuy nhiên thì mỗi nguyên tắc sử dụng cũng cần phải phụ thuộc vào mục đích sử dụng. Nhưng các bạn cũng cần phải cực kỳ lưu ý, là phải thay khi đồ bảo hộ bị rách hoặc ướt. Ngoài ra trước khi ra khỏi phòng bệnh, thì sẽ phải tháo hết những phương tiện phòng hộ cá nhân nếu có và vệ sinh tay. Và khi tháo thì cần phải khéo léo tháo bỏ phần bẩn nhất ( thường là găng tay), đồng thời là không động vào mặt ngoài.

2.3. Thực hiện quy tắc vệ sinh hô hấp

Phòng ngừa chuẩn là gì? Là các cơ sở khám chữa bệnh cũng sẽ phải có trách nhiệm lên kế hoạch để quản lý tất cả những người bệnh thuộc diện có triệu chứng về đường hô hấp hoặc đang trong giai đoạn có dịch bệnh. Ngoài ra, tại các khu vực thực hiện công tác tiếp nhận người bệnh cũng cần phải có hệ thống hướng dẫn cũng như cảnh báo để dễ dàng phân luồng được những triệu chứng về vấn đề đường hô hấp.

Mọi người bệnh khi có triệu chứng về đường hô hấp cũng cần phải chủ động tuân thủ những nguyên tắc đã được khuyến cáo để đảm bảo tối đa được việc phòng ngừa chuẩn. Đó là: Che miệng và cả mũi bằng khăn cá nhân, sau khi dùng xong thì bỏ vào thùng thuộc nhóm chất thải độc hoặc có thể sử dụng lại nếu đã giặt sạch và đừng quên vệ sinh tay ngay sau đó. Trong trường hợp không có khăn hay giấy ở đó thì có thể tận dụng khuỷu tay hoặc bàn tay để che. Tốt nhất là luôn trong tình trạng đeo khẩu trang khi đến những nơi đông người vì sức khỏe cộng đồng.

2.4. Sắp xếp người bệnh thích hợp

Đối với những bệnh nhân không có khả năng kiểm soát được chất bài tiết, chất tiết hay dịch dẫn lưu thì nên sắp xếp vào những phòng riêng, điển hình là những em nhỏ có bệnh về đường tiêu hóa và đường hô hấp.

Ngoài ra cũng nên sắp xếp bệnh nhân dựa theo nguyên tắc: Yếu tố nguy cơ lây truyền bệnh, đường lây truyền của tác nhân gây bệnh, khả năng mắc nhiễm khuẩn của bệnh viện.

2.5. Xử lý dụng cụ y tế

Xử lý dụng cụ - Phòng ngừa chuẩn là gì?

Có thể nói đây chính là yếu tố vô cùng quan trọng đối với quá trình phòng ngừa chuẩn, bởi nó chính là dụng cụ tiếp xúc trực tiếp lên nguồn bệnh. Nếu dụng cụ được tái sử dụng thì cần phải xử lý thật sạch trước khi sử dụng cho người bệnh khác và việc làm sách ở đây sẽ phải bao gồm cả: khử khuẩn và tiệt khuẩn theo đúng hướng dẫn của tổ chức kiểm soát nhiễm khuẩn.

Đối với phương pháp xử lý thì được chia ra làm nhiều loại, dựa vào đặc tính sử dụng của từng dụng cụ. Ví dụ: đối với dụng cụ tiếp xúc với da lành lặn và môi trường cần khử mức độ thấp và trung bình. Còn đối với những dụng cụ tiếp xúc vào các mô vô trùng, mạch máu thì cần phải tiệt khuẩn nhưng không ngâm khử khuẩn. Và đặc biệt lưu ý đối với những dụng cụ tiếp xúc với niêm mạc thì cần phải khử khuẩn ở mức độ cao. Trong quá trình xử lý các nhân viên y tế cũng đừng quên sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân.

2.6. Tiêm an toàn và phòng ngừa phơi nhiễm do vật sắc nhọn

Thực hiện theo đúng với những khuyến cáo của bộ y tế thì phần này các bạn cần phải nắm bắt được những nội dung:

- Đào tạo cập nhật các kiến thức thực hành về tiêm an toàn cho nhân viên y tế.

- Cần cung cấp đầy đủ các phương tiện tiêm thích hợp (cần phải sát khuẩn tay hộp đựng vật sắc nhọn...).

- Giảm số lượng mũi tiêm không cần thiết, có thể sử dụng thuốc bằng đường

uống để tránh lấy máu nhiều lần.

- Áp dụng các biện pháp thực hành tiêm an toàn để phòng ngừa tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

- Thực hành thủ thuật phẫu thuật an toàn.

- Quản lý chất thải sắc nhọn.

- Tuân thủ quy trình báo cáo theo dõi và điều trị sau phơi nhiễm.

- Khuyến khích mọi nhân viên y tế tiêm phòng vacxin viêm gan B.

2.7. Xử lý đồ vải

Sẽ vô cùng nghiêm trọng nếu không biết cách xử lý đồ vải, bởi nó cũng chính là một trong những dụng cụ mà người bệnh sử dụng và nó sẽ tiềm ẩn đầy dịch bệnh trong đó. Hiện nay, Bộ y tế cũng đã đưa ra khá nhiều nội dung về những cách để xử lý đồ vải, và một trong những điều đặc biệt mà các bạn cần nắm được đó là:

- Xử lý đồ vải phải được thu gom và chuyển xuống nhà giặt ngay trong ngày.

- Đánh đấu những đồ vải mà bệnh nhân HIV/AIDS để phần loại và giặt riêng.

- Tuyệt đối không giũ tung những đồ vải, không để lẫn đồ vải sạch với đồ vải ẩn, xe đựng đồ vải phải được rửa sạch sau khi chứa đồ bẩn.

2.8. Vệ sinh môi trường

Vệ sinh môi trường - Phòng ngừa chuẩn là gì?

Là vấn đề cần phải xử lý thường xuyên, nên đa phần các cơ sở khám chữa bệnh cũng đã tuân thủ. Hằng ngày sẽ phải làm sạch cũng như khử khuẩn mọi bề mặt có nguy cơ nhiễm vi sinh vật. Đồng thời cũng cần phải làm vệ sinh môi trường phòng khám trước khi vào giờ khám chữa bệnh, tuy nhiên không làm vệ sinh trong trường hợp nhân viên y tế đang làm thủ thuật chuyên môn để không làm ảnh hưởng.

Cần phải tuân thủ các nguyên tắc làm vệ sinh theo đúng khuyến cáo thì sẽ mang lại nhiều hữu ích đối với việc ngăn ngừa bệnh lây truyền. Và các bạn cũng đừng quên sử dụng đồ phòng hộ trong quá trình làm vệ sinh.

2.9. Quản lý chất thải y tế của Phòng ngừa chuẩn là gì?

Đối với việc xứ lý chất thải cũng đã vô cùng khó khăn rồi nên việc quản lý cũng càng khó khăn hơn và trách nhiệm cũng sẽ cao hơn rất nhiều, Thực tế thì các cơ sở khám chữa bệnh đều cần phải dây dựng những quy trình thu gom để quản lý chất thải được đúng với theo quy định của Quy chế Quản lý chất thải rắn đã được ban hành của Bộ y tế.

3. Quy trình để thực hiện công tác phòng ngừa chuẩn

Dựa theo quy định đã được đề ra, thì các cơ sở khám chữa bệnh cần phải thực hiện theo những quy trình như sau để đảm bảo được hiệu quả phòng ngừa chuẩn:

Quy trình - Phòng ngừa chuẩn là gì?

- Đánh giá thực trạng và năng lực triển khai,

- Lập kế hoạch triển khai,

- Hoàn thiện ban hành các quy định quy trình phòng ngừa chuẩn,

- Các hoạt động xây dựng và cải tạo lại cơ sở vật chất trang thiết bị,

- Mua sắm cung cấp các phương tiện hoá chất cần thiết,

- Bố trí và đào tạo nhân lực,

- Tổ chức và triển khai các hoạt động thông tin truyền thông,

- Triển khai các biện pháp phòng ngừa chuẩn,

- Đánh giá kết quả của phòng ngừa chuẩn.

Dựa vào những nội dung chia sẻ về “phòng ngừa chuẩn là gì?” ở trên đã mang lại nhiều hữu ích đối với bạn. Nếu có thông tin mới được Bộ y tế khuyến cáo thì tôi sẽ cập nhật trong bài viết tiếp theo.

Tác giả :Hoàng Tâm