Phí và lệ phí là gì? Bạn đã biết cách phân biệt chưa?

Thứ ba, 24/09/2019
Trong cuộc sống hàng ngày, ta thường gặp rất nhiều các loại phí, lệ phí khi thực hiện các thủ tục hành chính, các giao dịch. Vậy bạn có biết phí và lệ phí là gì không? Bạn đã hiểu hết các quy định về nó chưa? Hãy cùng Ngọc Trà trả lời câu hỏi này nhé!

1. Định nghĩa: Phí và lệ phí là gì?

1.1. Phí là gì

Theo Luật Phí và lệ phí năm 2015 thì phí là một khoản tiền mà các tổ chức hoặc cá nhân có nghĩa vụ phải trả để bù đắp chi phí và mang tính phục vụ khi được các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cung cấp dịch vụ.

Nguyên tắc xác định mức thu phí: Mức thu phí được xác định để đảm bảo bù đắp và có tình liên quan đến các chính sách của nhà nước. Xác định mức thu phí phải dựa trên nguyên tắc công bằng, công khai, minh bạch và bình đằng về quyền và nghĩa vụ của công dân.

phí, lệ phí là gì

1.2. Lệ phí là gì?

Sau khi đã hiểu phí là gì, ta hãy tiếp tục đi đến khái niệm về lệ phí: Pháp luật quy định khoản tiền được ấn định mà các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân phải nộp cho các cơ quan nhà nước nhằm tạo điều kiện cung cấp các dịch vụ công và phục vụ công tác quản lý được định nghĩa là lệ phí.

Nguyên tắc xác định mức thu lệ phí: Vì mức thu lệ phí được các cơ quan nhà nước ấn định trước không nhằm mục đích bù đắp chi phí nên mức thu lệ phí trước bạ được tính bằng tỷ lệ phần trăm lên giá trị tài sản. Giống như phí, lệ phí phải được thu dựa trên nguyên tắc công bằng, công khai, minh bạch, bình đẳng về nghĩa vụ của công dân.

1.3. Một số quy định về phí và lệ phí

Những vấn đề được quy định trong luật phí và lệ phí là gì? Để bảo vệ những quyền lợi và lợi ích hợp pháp cho bản thân thì bạn cần nắm vững những điều sau đây:

- Miễn, giảm phí, lệ phí: Trẻ em, hộ nghèo, người cao tuổi, khuyết tật, người có công với cách mạng, đồng bào dân tộc thiểu số là các đối tượng được miễn, giảm lệ phí. Người có thẩm quyền quy định các đối tượng được miễn giảm án phí và lệ phí, bộ trưởng Bộ Tài chính, Hội đồng nhân dân sẽ quy định vụ thể từng đối tượng được miễn giảm với khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền.

- Việc kê khai phí và lệ phí: Đây là 2 khoản thu không chịu thuế và thuộc ngân sách nhà nước. Các cơ quan hoặc kho bạc nhà nước thu phí, lệ phí theo 2 hình thức: Nộp bằng tiền mặt hoặc nộp qua các tổ chức tín dụng, dịch vụ theo pháp luật quy định. Phí và lệ phí được quy định ở đây là tính theo đồng Việt Nam. Trừ phí và lệ phí thu ở nước ngoài thì sẽ được tính theo tiền của nước sở tại hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi

- Phí được thu vào các hoạt động dịch vụ của nhà nước phải nộp vào ngân sách nhà nước, các trường hợp co quan nhà nước được khoán chi phí hoạt động từ nguồn thu phí thì người nộp sẽ được khấu trừ còn phần còn lại sẽ nộp vào ngân sách nhà nước. Tuỳ vào từng tính chất, đặc điểm của từng loại phí mà các cơ quan sẽ quyết định từng mức để lại cho tổ chức để trang trải chi phí hoạt động cung cấp dịch vụ, số tiền này được sử dụng và quản lý theo quy định và phải quyết toán thu chi hàng năm. Trong trường hợp số tiền phí chưa chi trong năm thì sẽ được chuyển sang năm sau để tiếp tục chi

- Tổ chức thu lệ phí phải nộp đầy đủ và kịp thời số tiền lệ phí thu vào ngân sách nhà nước; nguồn chi phí trang trải cho việc thu lệ phí là do ngân sách nhà nước bố trí trong dự toán.

- Các tổ chức thu phí, lệ phí có trách nhiệm niêm yếu công khai địa điểm thu rồi đằng trên trang thông tin điện tử của tổ chức, lập và cấp chứng từ cho người nộp phí, lệ phí; hạch toán cho từng loại phí; báo cáo tình hình thu, nộp, quản lý, thực hiện chế độ kế toán định kỳ báo cáo

- Quyền và trách nhiệm của người nộp phí, lệ phí: Nguyên tắc của nộp lệ phí là nộp đúng, đủ, kịp thời theo quy định của pháp luật; được nhận chứng từ xác nhận số tiền đã nộp.

- Nghiêm cấm các hành vi cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp hoặc tổ chức cá nhân tự bịa đặt và thu các loại phí, lệ phí không có trong quy định hoặc thu, nộp, quản lý và sử dụng khoản thu phí, lệ phí trái với quy định củ pháp luật. Tuỳ theo mức độ vi phạm mà các đối tượng sẽ bị xử lý và kỷ luận vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.

- Thẩm quyền của các cơ quan nhà nước:

+ Ủy ban thường vụ Quốc hội: Giữa 2 kỳ họp của Quốc hội thì Ủy ban thường vụ Quốc hội được quyết định sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ các khoản phí, lệ phí và quy định mức thu, miễn, giảm, nộp quản lý.

+ Chính phủ: Chính phủ có thẩm quyền thống nhất quản lý nhà nước về vấn đề phí, lệ phí, quy định mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý các khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền, trình uỷ ban thường vụ quốc hội quy định các mức về phí và lệ phí.

 + Bộ Tài chính: Gíup chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về phí, lệ phí; tổ chức và hướng dẫn thực hiện thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo về phí, lệ phí theo quy định của pháp luật.

Xem thêm : Top 3 việc làm thêm buổi tối được nhiều người quan tâm nhất hiện nay

2. Phân biệt thuế phí và lệ phí

Để phân biệt sự khác nhau giữa thuế phí và lệ phí là gì thì ta cần hiểu sơ qua khái niệm về thuế:

Thuế là nguồn thu theo nghĩa vụ được quy định theo pháp luật. Có 2 loại thuế là thuế trực thu (thuế thu nhập công ty, thuế thu nhập cá nhân) và thuế gián thu (thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, xuất khẩu,…).

Như vậy bạn có thể phân biệt 3 loại thuế, phí, lệ phí dựa trên các tiêu chí sau đây:

- Về tính chất: Thuế  mang tính bắt buộc, không đối giá và hoàn trả gián tiếp còn phí cũng mang tính chất bắt buộc nhưng chỉ tương đối, mang tính đối giá hoàn trả trực tiếp; lệ phí mang tính chất bắt buộc tương đối, không mang tính đối giá và được hoàn trả trực tiếp.

- Về thẩm quyền thu:

Thuế: Do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu như cơ quan thuế, cơ quan hải quan hoặc các cơ quan khác do chính phủ uỷ quyền.

Phí: Các đối tượng có thẩm quyền thu là các tổ chức, các nhân cung ứng dịch vụ có trong danh mục pháp lệnh phí và lệ phí theo quy định của pháp luật.

Lê phí: Các cơ quan tổ chức cá nhân được nhà nước uỷ quyền sẽ được phép thu lệ phí của người dân.

phí, lệ phí

- Nguyên tắc xác định mức thu thuế, phí, lệ phí:

Phí: Mức phí được nhà nước thu phải bảo đảm bù đắp được chi phí và đã tính đến chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ.

Lệ phí: Lệ phí là số tiền được ấn định trước mà không nhằm mục đích bù đắp chi phí và được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên tổng giá trị tài sản.

Thuế:  Dựa trên nguồn thu nhập của các đối tượng khác nhau. Người có thu nhập cao hơn thì nộp thuế cao hơn, người có thu nhập thấp hơn thì nộp thuế thấp hơn.

- Điều kiện thu: Thuế được thu theo diện của quy định pháp luật; phí thu theo nhu cầu sử dụng dịch vụ; lệ phí thu khi dịch vụ gắn với chức năng quản lý nhà nước.

- Số nhóm: Thuế có 2 loại là thuế trực thu và thuế gián thu, phí có tất cả 13 nhóm và 89 loại chính và lệ phí căn cứ theo lĩnh vực tác động sẽ có 5 loại lệ phí và 64 loại chính.

Trên đây là toàn bộ các thông tin trả lời câu hỏi phí và lệ phí là gì theo quy định mới nhất của pháp luật. Hy vọng qua bài viết, bạn đọc đã nắm được những quy định, nguyên tắc để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Tác giả :Trần Ngọc Trà